لوریج یا اهرم چیست؟ 🎯 محاسبه و انتخاب اهرم برای ۳ سبک معاملاتی

لوریج یا اهرم در بازارهای مالی چیست؟ می‌شود آن را شبیه یک وام موقت از صرافی دید که اجازه می‌دهد با پولی بیشتر از دارایی خودتان معامله کنید. حتی با سرمایه کم هم از کوچک‌ترین نوسانات قیمت سودهای خوبی به دست می‌آورید. همین ویژگی می‌تواند تله خطرناکی باشد. اگر بدون تعیین حد ضرر وارد پوزیشنی سنگین شوید، یک نوسان کوچک برعکس کل وثیقه شما را می‌سوزاند و حسابتان مستقیم لیکوئید می‌شود. لوریج خوب یعنی اهرمی که با سبک ترید شما هماهنگ باشد، نه استفاده از هر سقفی که بروکر در اختیارتان گذاشته است. برای بررسی امکانات پلتفرم و شروع کار، می‌توانید مراحل ورود به صرافی ال بانک را انجام دهید.

لوریج در فارکس به چه معناست و چه تفاوتی با مارجین دارد؟

برای اینکه بدانیم لوریج در فارکس چیست، کافی است آن را کنار مارجین بگذاریم. لوریج ضریبی است که قدرت خرید (Buying Power) شما را در بازار بالا می‌برد. مارجین همان پولی است که به عنوان وثیقه و ضمانت در حسابتان قفل می‌شود تا معامله باز بماند. افراد مبتدی وقتی می‌خواهند بدانند لوریج در ترید چیست، این دو مفهوم را یکی می‌دانند، در حالی که کارکردشان کاملا فرق دارد.

وقتی بروکر اهرم ۱:۱۰۰ می‌دهد، به ازای هر ۱ دلار پول خودتان ۹۹ دلار اعتبار اضافه می‌کند تا بتوانید یک پوزیشن ۱۰۰ دلاری باز کنید. بدون نیاز به سرمایه سنگین، از تغییرات کوچک جفت‌ارزها سود می‌برید. کارگزار این اعتبار را رایگان نمی‌دهد. مقداری از پولتان را به عنوان ضمانت نگه می‌دارد که مارجین اولیه (Initial Margin) نام دارد.

تفاوت مارجین اولیه و مارجین نگهداری در معاملات چیست؟

مارجین اولیه همان پول ورودی برای باز کردن معامله است. مارجین نگهداری، حداقل موجودی لازمی است که باید همیشه در حساب بماند تا صرافی معامله شما را به اجبار نبندد.

اگر برای شما سوال است که سازوکار لوریج در ارز دیجیتال چیست و چه ارتباطی با وثیقه دارد، قاعده کلی ساده است. در انواع لوریج در ارز دیجیتال و بازار ارزهای خارجی، نسبت اهرم (Leverage Ratio) با مارجین اولیه رابطه برعکس دارد. هر چقدر ضریب اهرم را بالاتر ببرید، وثیقه کمتری برای شروع معامله پرداخت می‌کنید. نوسانات بازار مدام سود و زیان شما را بالا و پایین می‌کند. اگر دارایی شما از حد مارجین نگهداری (Maintenance Margin) پایین‌تر بیاید، اخطار کال مارجین (Margin Call) می‌گیرید و معامله شما بسته می‌شود.

نسبت میان ضرایب لوریج و درصد مارجین اولیه مورد نیاز در معاملات در جدول زیر آمده است:

محاسبه لوریج واقعی چه تفاوتی با لوریج اسمی بروکر دارد؟

لوریج اسمی سقف اعتباری است که بروکر پیشنهاد می‌کند. لوریج واقعی نشان می‌دهد در عمل چه مضربی از کل دارایی شما در بازار درگیر شده است.

برای افرادی که می‌پرسند کاربرد لوریج ۱ ۵۰۰ چیست، یک برداشت اشتباه رایج وجود دارد. خیلی‌ها فکر می‌کنند حسابی با لوریج 1 500 یعنی همه معاملات باید با ریسک خطرناک پانصد برابری باز شوند. این‌طور نیست، چون عدد پیشنهادی بروکر فقط سقف ظرفیت حساب است و مجبور نیستید تا آخر از آن استفاده کنید. برای محاسبه لوریج واقعی، کافی است حجم کل موقعیت را بر کل سرمایه حساب تقسیم کنید.

مثلا اگر ۱۰,۰۰۰ دلار در حساب دارید و کارگزار لوریج 1:500 به شما می‌دهد، لازم نیست کل این سقف را پر کنید. با باز کردن فقط یک معامله ۱۰۰,۰۰۰ دلاری (یک لات)، لوریج واقعی شما ۱۰:۱ خواهد بود. نوسان حساب در این وضعیت بر پایه ضریب ۱۰ محاسبه می‌شود، نه ۵۰۰. همین تفکیک کمک می‌کند یک لوریج مناسب انتخاب کنید و حسابتان را نسوزانید. برای مشاهده ضرایب و تنظیم اهرم در پلتفرم، راهنمای اهرم در ال بانک نحوه کار با پنل را کامل توضیح داده است.

فرمول محاسبه لوریج و سود و زیان معاملات چگونه است؟

برای اینکه بدانید چه مقدار پول برای باز کردن معامله لازم دارید، چه با حساب و کتاب دستی و چه هنگام دیدن لوریج در تریدینگ ویو، ارزش کل معامله را به ضریب اهرم تقسیم کنید. برای بررسی چارت و پیدا کردن نقاط ورود و خروج هم می‌توانید از ابزارهای تحلیل تکنیکال در ال بانک استفاده کنید. این فرمول مشخص می‌کند چه مقدار پول قفل می‌شود و چقدر قدرت خرید (Buying Power) به دست می‌آورید.

در لوریج در فارکس، برای باز کردن یک معامله ۱۰۰,۰۰۰ دلاری یورو/دلار با لوریج 1:100 فقط به ۱,۰۰۰ دلار مارجین نیاز دارید. در قرارداد مابه‌التفاوت (CFD) هم همین فرمول کار می‌کند. اگر ۵ سهم ۲۰۳.۶۹ دلاری را با اهرم ۱:۵ بخرید، ارزش کل پوزیشن ۱,۰۱۸.۴۵ دلار است و وثیقه قفل‌شده شما دقیقا ۲۰۳.۶۹ دلار خواهد بود.

سود و زیان معامله همیشه روی ارزش کل موقعیت حساب می‌شود، نه فقط پولی که وسط گذاشته‌اید.

در معاملات خرید (Long)، سود و زیان از ضرب تغییرات قیمت در حجم معامله به دست می‌آید. در معاملات فروش (Short) هم تفاوت قیمت ورود و خروج را در حجم ضرب می‌کنید. مکانیزم اهرم عملکردی کاملا متقارن دارد و سرعت ضرر را درست مثل سود بالا می‌برد. برای تعاریف دقیق‌تر بین‌المللی می‌توانید به بخش Investopedia درباره مفهوم اهرم مالی سر بزنید.

فرض کنید در لوریج در کریپتو با ۱,۰۰۰ دلار پول خودتان و اهرم ۱۰ برابری، یک معامله ۱۰,۰۰۰ دلاری روی بیت‌کوین باز کرده‌اید. با ۵ درصد رشد قیمت، ۵۰۰ دلار سود خالص می‌گیرید که برابر با ۵۰ درصد رشد کل سرمایه شما است. اگر پیش‌بینی غلط باشد و بازار ۵ درصد بریزد، دقیقا ۵۰۰ دلار ضرر می‌کنید و نیمی از تمام سرمایه حسابتان از دست می‌رود.

تفاوت لوریج ها در فارکس، کریپتو و بازار سهام چیست؟

میزان اهرم در هر بازار بر اساس نوسان و تعداد خریداران و فروشندگان تعیین می‌شود تا تعادل ریسک حفظ شود. بازار آرام‌تر و کم‌نوسان‌تر اعتبار بالاتری می‌گیرد، اما در بازارهای پرنوسان سقف اهرم پایین‌تر است.

سقف اهرم در بازارهای مختلف این تفاوت‌ها را دارد

• بازار فارکس تغییرات روزانه بسیار ناچیزی دارد و به همین دلیل بروکرهای آفشور برای جذاب کردن سودها اعدادی مثل لوریج 1000 1 و حتی ضرایب لوریج 1:1000 و بالاتر را پیشنهاد می‌دهند.
• معاملات طلا و نفت با توجه به شرایط بازار با اهرم لوریج 1:1 تا ۱:۱۰۰ انجام می‌شوند.
• بازار سهام چون ممکن است با اخبار درآمدی ناگهان جهش یا افت قیمتی داشته باشد، سقف اهرم محدودی بین ۱:۵ تا ۱:۲۰ دارد.
• در لوریج در ارز دیجیتال و بخش قرارداد آتی (Futures Contract)، برای ارزهای معروفی مثل بیت‌کوین و اتریوم اهرم تا ۱۲۵ برابر هم فعال است. برای ورود به این بخش، راهنمای آموزش معاملات فیوچرز در ال بانک مراحل کار را مرحله به مرحله یاد می‌دهد.
• آلت‌کوین‌های کوچک‌تر به دلیل خطر دستکاری قیمت و سقوط‌های ناگهانی، فقط تا سقف ۲۵ تا ۵۰ برابر معامله می‌شوند.

در بازار سهام، باز نگه داشتن یک نماد با اهرم سنگین می‌تواند با یک جهش قیمتی منفی در بازگشایی فردا کل معامله‌تان را نابود کند. طبق اصول آموزش لوریج در فارکس، بدون استفاده از لوریج در فارکس نمی‌شود از تغییرات بسیار کوچک جفت‌ارزها سود قابل قبولی ساخت. تریدرهای باسابقه اول نوسان دارایی را اندازه می‌گیرند و بعد اهرم را تعیین می‌کنند.

مارجین کال و لیکوئید شدن در معاملات اهرمی چگونه رخ میدهد؟

اگر بازار خلاف پیش‌بینی شما حرکت کند و موجودی حسابتان از حد مارجین نگهداری (Maintenance Margin) کمتر شود، معامله به سمت بسته شدن اجباری می‌رود.

در لوریج در فارکس، کارگزار ابتدا اخطار کال مارجین (Margin Call) می‌دهد تا پول اضافه واریز کنید. اگر حسابتان شارژ نشود، پوزیشن با ضرر بسته می‌شود. در لوریج در ارز دیجیتال موتور خودکار صرافی بدون معطلی معامله را می‌فروشد. این همان فرآیند لیکوئید شدن (Liquidation) است که وثیقه شما را برمی‌دارد تا به صرافی بدهکار نشوید. برای آشنایی با فرمول‌ها و مراحل این اتفاق، مقاله مفهوم و مکانیسم لیکویید شدن را بخوانید.

تفاوت مارجین کراس و ایزوله در مدیریت ریسک چیست؟

مارجین ایزوله فقط پولی را درگیر می‌کند که به همان معامله اختصاص داده‌اید. در مارجین کراس، کل موجودی حسابتان به عنوان وثیقه مشترک به خطر می‌افتد.

تفاوت عملی این دو روش را می‌شود این‌طور دید

• در حالت ایزوله فقط همان پول وارد شده به معامله می‌سوزد و بقیه دارایی کیف پولتان کاملا دست‌نخورده باقی می‌ماند.
• در حالت کراس سود یک معامله می‌تواند زیان معامله دیگر را پوشش دهد و فرصت بیشتری برای باز ماندن پوزیشن بسازد.
• ریزش‌های شدید در روش کراس ممکن است صد در صد موجودی کل کیف پولتان را بسوزاند و حسابتان را صفر کند.
• قیمت لیکوئید شدن همان نقطه‌ای است که صرافی کنترل معامله را برای فروش اجباری به دست می‌گیرد.
• قیمت ورشکستگی سطحی است که در آن تمام وثیقه اولیه شما صفر شده است.

اگر معامله‌گر تازه‌کاری هستید، انتخاب مارجین کراس کار درستی نیست، چون یک نوسان پیش‌بینی‌نشده تمام کیف پولتان را خالی می‌کند. مارجین ایزوله و یک لوریج مناسب باعث می‌شود بقیه پول حساب درگیر همان معامله نشود. برای تنظیم این دو حالت در معاملات، مطلب مارجین ایزوله و کراس در ال بانک راهنمای گام‌به‌گام را آورده است.

صندوق بیمه و مکانیزم ADL در صرافی‌ها چه وظیفه‌ای دارند؟

صندوق بیمه صرافی‌ها زمانی به کار می‌آید که معامله‌ای با ضرر سنگین بسته شود و کاربر موجودی کافی نداشته باشد. خسارت از این صندوق پرداخت می‌شود تا سود تریدرهای برنده دست‌نخورده باقی بماند.

در نوسانات شدید، اسلیپیج در معاملات باعث می‌شود قیمت اجرای سفارش با قیمت مدنظر فرق کند. اگر بحران آن‌قدر بزرگ باشد که موجودی صندوق بیمه تمام شود، سیستم ADL یا کاهش خودکار اهرم وارد عمل می‌شود. صرافی در این وضعیت پوزیشن کاربرانی را که بیشترین سود و بالاترین لوریج در کریپتو را ثبت کرده‌اند، به اجبار در قیمت ورشکستگی طرف مقابل می‌بندد.

روشن شدن چراغ‌های ریسک ADL در پنل صرافی یعنی بهتر است زودتر سودتان را خارج کنید. در بحران‌های سنگین، حتی با تحلیل کاملا درست هم ممکن است پوزیشن به اجبار بسته شود.

سواپ یا نرخ بهره شبانه در فارکس چگونه محاسبه میشود؟

سواپ هزینه یا پاداشی است که بابت اختلاف نرخ بهره بانکی دو ارز، وقتی معامله در طول شب باز می‌ماند، حساب می‌شود.

فرمول استاندارد محاسبه سواپ روزانه بر پایه سال ۳۶۰ روزه بانکی این است

سواپ روزانه = (ارزش کل قرارداد × مابه‌التفاوت نرخ بهره دو ارز) ÷ ۳۶۰

اگر ارزی که خریده‌اید سود بانکی بالاتری داشته باشد، سواپ مثبت می‌گیرید. در حالت برعکس، سواپ منفی از حسابتان کم می‌شود. در شب‌های چهارشنبه سواپ را سه برابر (سواپ سه‌گانه) حساب می‌کنند.

اگر چهارشنبه‌ها پوزیشنی با اهرم سنگین و سواپ منفی را شبانه باز نگه دارید، هزینه بهره می‌تواند سود نهایی را ببلعد. در بازار مشتقات کریپتو هم هزینه مشابهی وجود دارد. نرخ فاندینگ ریت در فیوچرز هر چند ساعت یک‌بار بین خریداران و فروشندگان جابه‌جا می‌شود.

چرا بیشتر معامله‌گران در معاملات اهرمی ضرر می‌کنند؟

بیش از ۷۴ تا ۸۹ درصد افراد در بازار قرارداد مابه‌التفاوت (CFD) به خاطر خطاهای روانی و تصمیم‌گیری‌های احساسی شکست می‌خورند.

لوریج اثر ترس و طمع را چند برابر می‌کند. طبق تحقیقات دانیل کانمن، درد یک باخت از نظر روانی دو برابر لذت یک سود مساوی است. تریدرها به همین خاطر معاملات سودده را از ترس کم شدن سود خیلی زود می‌بندند. وقتی وارد ضرر می‌شوند، به امید برگشت قیمت دست روی دست می‌گذارند تا در نهایت کال مارجین (Margin Call) شوند و کل پولشان بسوزد.

اشتباه مرگبار دیگر، معاملات انتقامی است. فرد بلافاصله بعد از یک ضرر با اهرم بالاتر وارد پوزیشن جدید می‌شود تا سریع پولش را پس بگیرد و حسابی‌تر به دام می‌افتد. آمارها نشان می‌دهند حدود ۸۰ درصد معامله‌گران روزانه ظرف ۲ سال اول کار را رها می‌کنند.

قاعده اصلی این است: هرگز نباید در یک معامله بیش از ۱ تا ۳ درصد از کل دارایی حساب را به عنوان حد ضرر (Stop-Loss) ریسک کنید. با مطالعه راهنمای تنظیم حد سود و ضرر در ال بانک یاد می‌گیرید چطور سفارش خروج خودکار بگذارید تا احساسات باعث نابودی حسابتان نشود.

لیکوئید شدن آبشاری چیست و چگونه باعث سقوط ناگهانی بازار میشود؟

لیکوئید شدن آبشاری زمانی رخ می‌دهد که با ریزش ناگهانی قیمت، صرافی‌ها وثیقه معاملات اهرمی را به سرعت در بازار می‌فروشند. همین فروش‌های خودکار مثل دومینو، قیمت را با شدت بیشتری پایین می‌برند.

در لوریج در کریپتو، چون دامنه نوسان باز است، افت قیمت باعث کال مارجین (Margin Call) حساب‌های با اهرم بالا می‌شود. فروش رباتیک این موقعیت‌ها قیمت را دوباره پایین‌تر می‌برد و معامله‌گران محتاط‌تر را هم به صف لیکوئید شدن اضافه می‌کند. اگر در چنین شرایطی حد ضرر (Stop-Loss) نداشته باشید، کل پولتان در چند دقیقه نابود می‌شود. برای محافظت از دارایی در این طوفان‌ها، آموزش ترفندهای جلوگیری از لیکویید شدن در ال بانک راه‌حل‌های مفیدی دارد.

قوانین نهادهای نظارتی بین‌المللی برای محدودیت لوریج چیست؟

نهادهای نظارتی جهان برای اینکه سرمایه‌گذاران خرد تمام داراییشان را در قرارداد مابه‌التفاوت (CFD) از دست ندهند، سقف‌های مشخصی برای اهرم گذاشته‌اند. جزئیات این مصوبات در گزارش رسمی سازمان ESMA درباره محدودیت CFD منتشر شده است.

جدول زیر حداکثر لوریج مجاز و حداقل مارجین الزامی را بر پایه استانداردهای نظارتی ESMA و FCA نشان می‌دهد

طبق این قوانین، کارگزاران باید قابلیت محافظت از تراز منفی را فعال کنند تا معامله‌گر هرگز بیشتر از پولی که واریز کرده به بروکر بدهکار نشود. اگر دارایی حساب به ۵۰ درصد مارجین اولیه (Initial Margin) برسد، معاملات خودکار بسته می‌شوند. دستورالعمل رگولاتوری FCA بریتانیا برای قراردادهای مابه‌التفاوت هم فروش مشتقات اهرمی لوریج در ارز دیجیتال به افراد مبتدی را کاملا ممنوع کرده تا دارایی مردم حفظ شود.

چالش‌های قانونی و مقررات لوریج برای تریدرهای ایرانی چیست؟

معامله‌گران ایرانی به خاطر تحریم‌های خارجی امکان استفاده راحت از صرافی‌های معتبر را ندارند. به ناچار سراغ بروکرهای بدون نظارت آفشور می‌روند که تضمینی برای جبران تراز منفی ندارند. در داخل کشور هم پلیس فتا ضوابط مشخصی برای صرافی‌های بومی در نظر گرفته است.

الزامات انتظامی و امنیتی حاکم بر صرافی‌های رمزارز داخلی در جدول زیر آمده است

معاملات تعهدی در صرافی‌های داخلی چگونه جایگزین فیوچرز شدند؟

در صرافی‌های ایرانی، به دلیل موانع قانونی قرارداد آتی (Futures Contract)، ابزاری به اسم معاملات تعهدی با سقف اهرم ۱۰ برابری ساخته شده است.

این سیستم بر پایه قرض و وکالت کار می‌کند. تفاوت مهم آن با بازارهای جهانی، زمان است. پوزیشن‌های تعهدی مهلت سررسید کوتاه‌مدت (۳ روزه) دارند و در صورت عدم تسویه توسط کاربر، سامانه پوزیشن را می‌بندد. این محدودیت زمانی دست تریدر را می‌بندد، اما مانع لیکوئید شدن سنگین افراد در لوریج در ارز دیجیتال می‌شود. اگر در صرافی‌های بین‌المللی معامله می‌کنید، بررسی بخش قوانین فیوچرز در ال بانک شما را از شرایط بستن پوزیشن‌ها و کارمزدها کاملا آگاه می‌کند.

چگونه لوریج مناسب را بر اساس سبک معاملاتی خود انتخاب کنیم؟

برای پیدا کردن لوریج مناسب در فارکس و ارز دیجیتال، به فاصله حد ضرر و مدت زمان باز ماندن معامله نگاه کنید. هر چه تایم‌فریم کوتاه‌تر باشد و زودتر خارج شوید، امکان استفاده از اهرم بالاتر وجود دارد، چون نوسان قیمت در تایم کوتاه کمتر است.

برای تعیین لوریج در فارکس متناسب با شیوه ترید، استانداردهای زیر را به کار ببرید

• در معاملات خیلی سریع (اسکالپ) به دلیل حد ضررهای چند پیپی، بهترین لوریج در فارکس در بازه ۱:۵۰ تا ۱:۱۰۰ قرار می‌گیرد.
• در معاملات روزانه، تریدرها بهترین لوریج برای فارکس را در محدوده ۱:۱۰ تا ۱:۳۰ انتخاب می‌کنند.
• در معاملات میان‌مدت و سویینگ که پوزیشن چند روز باز می‌ماند، اهرم نباید از ۱:۲ تا ۱:۵ بیشتر باشد.

اگر به دنبال بهترین لوریج برای 100 دلار یا حتی پیدا کردن بهترین لوریج برای 1000 دلار هستید، برای جبران پول کم سراغ اهرم‌های بالا نروید. یک موج کوچک بازار می‌تواند کل حسابتان را در جا بسوزاند.

توکن های لوریج دار در بازار ارز دیجیتال چگونه کار میکنند؟

توکن‌های لوریج‌دار ارزهایی در بازار معمولی (اسپات) هستند که اهرم ثابتی دارند. بدون نیاز به گذاشتن وثیقه یا ترس از لیکوئید شدن مستقیم کار می‌کنند.

این ابزارها برای کسانی ساخته شده که سود اهرمی می‌خواهند ولی وارد پنل‌های شلوغ فیوچرز نمی‌شوند. یک خطر پنهان هم دارند. این توکن‌ها در پایان هر روز سبد خود را بازتنظیم می‌کنند و در بازارهای خنثی و پر از نوسان، ارزششان کم‌کم آب می‌شود. این توکن‌ها هرگز برای سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت مناسب نیستند.

سخن پایانی

ترید با اهرم میان‌بری برای پولدار شدن یک‌شبه با سرمایه اندک نیست. این ابزار برای تنظیم دقیق نسبت سود به ضرر در معاملات است. لوریج در بازارهای مالی را راهی برای سنگین‌تر کردن حجم پوزیشن نبینید. از آن برای آزاد نگه داشتن مارجین و ورودهای حساب‌شده استفاده کنید. تریدرهایی که قبل از محاسبه حد ضرر اسلایدر اهرم را بالا می‌برند، خیلی زود کنترل دارایی خود را از دست می‌دهند.

پیش از ثبت هر معامله، ابتدا ریسک را روی ۱ تا ۳ درصد از کل حساب ثابت کنید و اجازه دهید فاصله تا استاپ‌لاس، حجم ورود را مشخص کند. اگر هنوز حسابی باز نکرده‌اید، می‌توانید با تکمیل مراحل ثبت نام در ال بانک به ابزارهای معاملاتی استاندارد و مدیریت اهرم دسترسی پیدا کنید.